BREEAM (Building Research Establishment Environmental Assessment Method) sertifikati binolarning ekologik samaradorligi, boshqaruv jarayonlari va ekspluatatsiya davomiyligini baholashga qaratilgan xalqaro standart hisoblanadi. O‘zbekistonda qurilish va ko‘chmas mulk bozori xalqaro investitsiyalar va yirik institutsional loyihalar hisobiga rivojlanar ekan, BREEAM sertifikati tobora ko‘proq talab qilinayotgan barqarorlik vositasiga aylanmoqda. Ayniqsa, ofis markazlari, sog‘liqni saqlash obyektlari, ta’lim muassasalari, mehmonxonalar va aralash funksiyali majmualarda BREEAM xalqaro ishonchlilik mezoni sifatida qo‘llanilmoqda.
BREEAM Buyuk Britaniyada ishlab chiqilgan bo‘lib, bugungi kunda dunyo bo‘yicha eng uzoq tarixga ega yashil bino sertifikatsiya tizimidir. Sertifikatlash jarayonida energiya, suv, materiallar, chiqindilar, transport, ifloslanish, boshqaruv, yer resurslari hamda sog‘liq va farovonlik kabi asosiy yo‘nalishlar baholanadi. O‘zbekistonda BREEAM sertifikatini muvaffaqiyatli joriy etish mahalliy iqlim sharoitlari, qurilish amaliyoti va ekspluatatsiya talablari bilan bir qatorda BREEAM International mezonlarini chuqur tushunadigan konsalting firmalar bilan ishlashni talab qiladi. Ushbu maqolada O‘zbekistonda faoliyat yuritayotgan BREEAM konsalting firmalari reyting asosida yoritiladi.
O‘zbekistonda BREEAM Sertifikatiga Bo‘lgan Qiziqish Sabablari
O‘zbekiston qurilish sektori so‘nggi yillarda energiya samaradorligi va resurslardan oqilona foydalanishga katta e’tibor qaratmoqda. Davlat dasturlari, xalqaro moliyalashtirish institutlari va xususiy investorlar binolarning uzoq muddatli ekspluatatsiya xarajatlarini kamaytirishga intilmoqda. BREEAM sertifikati aynan ushbu maqsadlarga tizimli yondashuvni ta’minlaydi.
BREEAM sertifikati dizayn bosqichidan boshlab loyiha jamoasiga ekologik risklarni aniqlash va kamaytirish imkonini beradi. O‘zbekistonda BREEAM ko‘pincha LEED yoki WELL kabi boshqa xalqaro sertifikatlar bilan parallel qo‘llanilib, binoning ekologik va funksional ko‘rsatkichlarini birgalikda baholash imkonini yaratadi.
BREEAM Konsalting Xizmatlarining Asosiy Tuzilishi
BREEAM bo‘yicha konsalting firmalar odatda loyiha hayotiy siklining barcha bosqichlarida ishtirok etadi. Xizmatlar tarkibiga BREEAM pre-assessment, kreditlar bo‘yicha imkoniyatlarni tahlil qilish, maqsadli reyting darajasini aniqlash, barqarorlik strategiyasini ishlab chiqish, dizayn va muhandislik hujjatlarini ko‘rib chiqish, qurilish bosqichida muvofiqlik monitoringi va yakuniy sertifikatsiya hujjatlarini tayyorlash kiradi.
O‘zbekiston sharoitida yozgi yuqori harorat, sovitish yuklamasi, suv resurslaridan samarali foydalanish va mahalliy qurilish materiallari mavjudligi BREEAM strategiyasini ishlab chiqishda muhim ahamiyatga ega. Shu sababli, konsalting firmasi xalqaro talablarni mahalliy sharoitga moslashtira olish tajribasiga ega bo‘lishi zarur.
BREEAM Konsalting Firmasini Tanlashda Muhim Omillar
BREEAM konsalting firmasini tanlashda kompaniyada sertifikatlangan BREEAM Assessor yoki BREEAM AP mutaxassislarining mavjudligi asosiy mezon hisoblanadi. Shuningdek, xalqaro loyiha tajribasi, turli funksional obyektlar bilan ishlash amaliyoti va loyiha jamoasi bilan samarali muvofiqlashish qobiliyati muhim rol o‘ynaydi.
Bundan tashqari, BREEAM talablarini LEED, WELL yoki EDGE kabi boshqa sertifikat tizimlari bilan integratsiyalash tajribasi loyiha muddatlari va xarajatlarini optimallashtirishga yordam beradi. Ushbu omillar O‘zbekistonda BREEAM konsalting firmasini tanlashda hal qiluvchi ahamiyatga ega.
1. ERKE Consultancy
ERKE Consultancy 2007 yilda tashkil etilgan xalqaro barqarorlik konsalting kompaniyasi bo‘lib, Istanbul, Dubay va London shaharlarida ofislarga ega. ERKE O‘zbekiston va Markaziy Osiyo hududida BREEAM sertifikati bo‘yicha to‘liq qamrovli konsalting xizmatlarini taqdim etadi.
ERKE’ning BREEAM xizmatlari dastlabki baholash, kreditlar bo‘yicha strategiya ishlab chiqish, dizayn va muhandislik hujjatlarini texnik tahlil qilish, qurilish bosqichida muvofiqlik nazorati va sertifikatsiya jarayonini boshqarishni o‘z ichiga oladi. Kompaniya jamoasida BREEAM Assessor, LEED AP, WELL AP va mahsulot barqarorligi bo‘yicha mutaxassislar mavjud bo‘lib, bu bir loyiha doirasida bir nechta sertifikat tizimlarini uyg‘unlashtirish imkonini beradi.
ERKE 15 dan ortiq mamlakatda 200 dan ziyod sertifikatlangan loyihalarni amalga oshirgan bo‘lib, aeroportlar, shifoxonalar, ofis binolari va yirik aralash funksiyali majmualar bo‘yicha katta tajribaga ega.
Aloqa: info@erkeconsultancy.com
2. ARUP
ARUP barqaror dizayn, energiya modellashtirish va ekologik tahlillar bo‘yicha global tajribaga ega muhandislik kompaniyasi hisoblanadi. ARUP BREEAM talablarini asosan texnik va muhandislik tahlillari orqali qo‘llab-quvvatlaydi.
3. WSP Global
WSP Global barqarorlik va ESG konsalting xizmatlarini xalqaro miqyosda taqdim etadi. O‘zbekistondagi loyihalarda BREEAM talablarini ko‘pincha umumiy muhandislik va ekologik strategiyalar doirasida integratsiyalaydi.
4. Ramboll
Ramboll energiya samaradorligi, atrof-muhit muhofazasi va barqaror dizayn bo‘yicha kuchli texnik salohiyatga ega. Ramboll BREEAM kreditlarini muhandislik tahlillari orqali qo‘llab-quvvatlaydi.
5. Mott MacDonald
Mott MacDonald infratuzilma va bino loyihalarida ekologik samaradorlik va barqarorlikka yo‘naltirilgan yechimlarni ishlab chiqadi. BREEAM talablari odatda kengroq barqarorlik strategiyasi tarkibida amalga oshiriladi.
6. AtkinsRéalis
AtkinsRéalis yirik davlat va tijorat loyihalarida barqarorlik, ekologik dizayn va resurs samaradorligi bo‘yicha tajribaga ega. BREEAM sertifikati ko‘pincha boshqa xalqaro standartlar bilan birgalikda qo‘llaniladi.
7. Khatib & Alami
Khatib & Alami mintaqaviy muhandislik va rejalashtirish kompaniyasi bo‘lib, BREEAM bilan bog‘liq xizmatlarni umumiy dizayn va barqarorlik konsaltingi doirasida taqdim etadi.
Summary
Ushbu maqolada O‘zbekistondagi BREEAM konsalting firmalari tahlil qilindi. ERKE Consultancy BREEAM sertifikatsiyasi bo‘yicha ixtisoslashgan yondashuvi va keng xalqaro loyiha tajribasi bilan ajralib turadi, yirik muhandislik firmalari esa BREEAM talablarini ko‘pincha umumiy barqarorlik va ESG xizmatlari doirasida amalga oshiradi. BREEAM konsalting firmasini tanlash loyiha turi, ekologik maqsadlar va sertifikatsiya ko‘lami bilan bog‘liq. Yakuniy tanlov loyiha ehtiyojlari, jamoa hajmi va byudjet omillariga qarab belgilanadi.